उतारा आकलन

आकलनाचा उतारा तुम्हाला काय माहीत आहे हे तपासत नाही; उतारा काय सांगतो हे तपासतो. प्रत्येक बरोबर पर्यायामागे उताऱ्यातील अशी एक ओळ असते जिच्याखाली रेघ मारता येते.

1. आधी प्रश्नांचे विधान वाचा, मग उतारा एकदा सामान्य वेगाने वाचा. काय विचारले आहे हे माहीत असले की वाचन हा अभ्यास न राहता शोध बनतो.
2. तथ्यात्मक प्रश्न. संबंधित ओळ शोधा आणि मग ती पर्यायांशी ताडून पाहा. उतारा लक्षात आहे म्हणून स्मरणावरून उत्तर देऊ नका — मागे जाऊन पाहा.
3. संदर्भातील शब्दार्थ. प्रश्न त्या शब्दाचा इथला अर्थ विचारतो, जो शब्दकोशातील पहिला अर्थ नसतो. प्रत्येक पर्याय त्या शब्दाच्या जागी ठेवून वाक्य पुन्हा वाचा.
4. अनुमान, सूर व शीर्षक. अनुमान म्हणजे मजकुराच्या पुढे टाकलेले एकच छोटे पाऊल, त्यापेक्षा जास्त नाही. मुख्य कल्पना किंवा योग्य शीर्षक हे उताऱ्याचा बहुतांश भाग सामावणारे हवे, त्यातील एखादे लक्षवेधी वाक्य नव्हे.

सर्वात सामान्य चूक म्हणजे वास्तवात खरा असलेला पण उताऱ्यात न सांगितलेला पर्याय निवडणे. इथे सामान्यज्ञान अडचणीचे ठरते. तुमच्या पर्यायाला आधार देणाऱ्या शब्दांवर बोट ठेवता येत नसेल, तर तो पर्याय चूक आहे.

आणखी एक उपयुक्त चाळणी: always, never, all, only, none असलेले पर्याय बहुधा चूक असतात, कारण उतारे इतके टोकाचे विधान क्वचितच करतात; याउलट may, often, generally असे सावध शब्द असलेले पर्याय बहुधा अधिक सुरक्षित असतात.

आधी प्रश्न, मग एकदा उतारा · प्रत्येक उत्तर उताऱ्यात रेघ मारता येईल असे हवे · शब्दार्थ म्हणजे इथला अर्थ, शब्दकोशातील पहिला नव्हे · अनुमान म्हणजे एकच पाऊल पुढे, जास्त नाही · वास्तवात खरे पण उताऱ्यात नसलेले पर्याय बाद करा · always / never / only पासून सावध

उताऱ्यातील ओळ: "The irrigation scheme, though well designed, failed because the funds released were barely a third of the estimate." प्रश्न: योजना का अपयशी ठरली? पर्याय: (a) तिची रचना सदोष होती (b) शेतकऱ्यांनी सहकार्य केले नाही (c) मंजूर झालेला निधी अंदाजापेक्षा कितीतरी कमी होता (d) अंदाजच चुकीचा होता. → (c). पडताळणी: आधार देणाऱ्या शब्दांखाली रेघ मारा — "failed because the funds released were barely a third of the estimate". पर्याय (a) ला "though well designed" थेट खोडून काढते, (b) कितीही संभाव्य वाटला तरी उताऱ्यात कोठेही नाही, आणि (d) दोष अंदाजावर ढकलतो, जे ती ओळ सांगत नाही.