वाक्य सुधारणा

या प्रश्नात एका वाक्यातील ठरावीक भागाखाली रेघ असते आणि चार पर्याय दिलेले असतात. तुमचे काम म्हणजे एकच दोष शोधून तो कमीत कमी बदलात दुरुस्त करणे.

जवळपास सर्व प्रश्नांत चारच प्रकारचे दोष येतात:

1. पुनरुक्ती. return back, repeat again, revert back, cousin brother, more better, discuss about, ascend up, join together — यांत एकच गोष्ट दोनदा सांगितली जाते. जास्तीचा शब्द काढून टाका.
2. चुकीचे preposition किंवा ठरलेला वाक्प्रचार. married with → married to, angry on → angry with, comprises of → comprises, different than → different from.
3. व्याकरणाचे दोष. कर्ता-क्रियापद सुसंगती, काळांचा क्रम, did/have/modal नंतरचे चुकीचे क्रियापद-रूप, सर्वनामाची विभक्ती, चुकीचे article.
4. शब्दक्रम व समान रचना. यादीतील सर्व घटक एकाच रूपात हवेत: "He likes reading, writing and to paint" याचे "…and painting" असे करावे लागते.

व्याकरणाची नव्हे तर डावपेचाची सर्वात सामान्य चूक म्हणजे सर्वात लांब व प्रभावी वाटणारा पर्याय निवडणे. परीक्षक एक पर्याय बरोबर ठेवतो आणि दोन पर्याय केवळ अधिक अलंकारिक बनवतो. दोष दूर करणारा आणि इतर काहीही न बदलणारा सर्वात लहान पर्याय निवडा; तसेच "No improvement" हा खरा पर्याय असून तो साधारण पाचांपैकी एका प्रश्नात बरोबर असतो.

दोष पटकन ओळखण्याची युक्ती: आधी फक्त रेघ मारलेला भाग वाचा आणि तो स्वतंत्रपणे शुद्ध इंग्रजी म्हणून टिकतो का ते पाहा. टिकत असेल, तर चूक आहे असे ठरवण्यापूर्वी उरलेले वाक्य नीट तपासा.

दोष एकच असतो · पुनरुक्ती काढा (return back, repeat again, more better, discuss about) · ठरलेला वाक्प्रचार दुरुस्त करा (married to, angry with, different from) · यादीतील रचना समान ठेवा · सर्वात लहान बरोबर पर्याय निवडा; "No improvement" हा खरा पर्याय आहे

रेघ मारलेला भाग सुधारा: "He returned back from Pune yesterday." पर्याय: (a) returned back (b) returned (c) was returned back (d) had returned back. → (b) returned. "Return" या शब्दातच परत येण्याचा अर्थ असल्याने "back" ही पुनरुक्ती आहे; वाक्यात इतर काहीही चुकीचे नाही. पडताळणी: (c) व (d) हे पर्याय काळ आणि प्रयोगही बदलतात, म्हणजे गरजेपेक्षा जास्त दुरुस्ती करतात — दोष दूर करणारी सर्वात लहान दुरुस्तीच बरोबर असते.