वेगळा पर्याय
तर्कशक्ती · शाब्दिक तर्क · 2 min
संकल्पना: वेगळा पर्याय — तिघांतले साम्य शोधा
प्रश्न "कोणता वेगळा आहे?" असा नाही — कोणत्या ना कोणत्या अर्थाने अनेक घटक वेगळे असतात. खरा प्रश्न असा आहे की नेमक्या तीन घटकांना लागू होणारा आणि चौथ्याला लागू न होणारा एकच गुणधर्म कोणता.
याच क्रमाने तपासा:
- वर्ग. तिघे फळे व एक भाजी आहे का, तीन राज्ये व एक शहर आहे का, तीन सस्तन प्राणी व एक पक्षी आहे का?
- संख्येचा गुणधर्म. तीन तपास क्रमाने करा: सर्व मूळ संख्या, सर्व पूर्ण वर्ग किंवा घन, सर्व एकाच संख्येने भाग जाणाऱ्या. १२१, १४४, १६९, १८०, १९६ यांपैकी १८० वगळता सर्व पूर्ण वर्ग आहेत.
- अक्षरगट. अक्षरांमधील अंतर पाहा. BD, FH, JL, MP यांत अंतर २, २, २ आणि नंतर ३ असे आहे.
- शब्दरचना. सर्व शब्द एकमेकांचे अक्षरफेर असू शकतात, त्यांचा स्वरांचा साचा एक असू शकतो, किंवा सर्वांचा प्रत्यय एकच असू शकतो.
सर्वात सामान्य चूक म्हणजे पहिला फरक दिसताच थांबणे. ३, ५, ११, १४, १७ यांत १४ सम आहे, ३ सर्वात लहान आहे, ५ हीच फक्त पाचाच्या पाढ्यातील आहे, आणि ११ हीच दोन अंकी व दोन्ही अंक समान असलेली आहे — असे चार "फरक", पण त्यांपैकी फक्त एकच स्वच्छ तिघांचा गट शिल्लक ठेवतो: ३, ५, ११, १७ या सर्व मूळ संख्या आहेत, म्हणून उत्तर १४.
तपासण्याची पद्धत: समान गुणधर्म शब्दांत मांडा आणि तो उरलेल्या तिन्ही घटकांना अपवादाशिवाय लागू होतो ना ते पक्के करा.
सूत्र कार्ड
नेमक्या तिघांत काय समान आहे ते विचारा, एक कशात वेगळा आहे ते नव्हे · तपासाचा क्रम: वर्ग → मूळ संख्या / पूर्ण वर्ग / घन / भाज्यता → अक्षरांमधील अंतर → शब्दरचना · उत्तर देण्यापूर्वी समान गुणधर्म शब्दांत मांडा
सोडवलेले उदाहरण
वेगळी संख्या ओळखा: १३, १७, १९, २१, २३. → संख्येचे गुणधर्म क्रमाने तपासा. यांपैकी एकही पूर्ण वर्ग किंवा घन नाही, म्हणून मूळ संख्या असण्याची कसोटी लावा: १३, १७, १९ व २३ यांना १ व स्वतःखेरीज विभाजक नाही, तर २१ = ३ × ७. उत्तर: २१. पडताळणी: समान गुणधर्म शब्दांत "मूळ संख्या" असा मांडता येतो आणि तो उरलेल्या चारही संख्यांना अपवादाशिवाय लागू होतो — बरोबर उत्तराने नेमकी हीच कसोटी पार करावी लागते.