क्रियाविशेषणे (Adverbs)

क्रियाविशेषण हे क्रियापदाचे, विशेषणाचे किंवा दुसऱ्या क्रियाविशेषणाचे वर्णन करते. एमपीएससीच्या पेपरात ते जवळपास नेहमी वाक्यात कोठे बसते यावरूनच तपासले जाते.

1. वारंवारता दर्शवणारी क्रियाविशेषणे (always, never, often, usually, rarely, seldom) मुख्य क्रियापदाच्या आधी पण "be" च्या नंतर येतात: "He always comes late", पण "He is always late". सहायक क्रियापद असल्यास ती मध्ये बसतात: "He has never failed."
2. -ly लागल्यावर अर्थ बदलणारे शब्द. hard = कष्टाने, hardly = जवळपास नाहीच; late = उशिरा, lately = अलीकडे; near = जवळ, nearly = जवळजवळ. "He worked hardly" म्हणजे लेखकाला अभिप्रेत असलेल्या अर्थाच्या नेमके उलट.
3. Only, even, also. हे शब्द त्यांच्या पुढे येणाऱ्या भागाला चिकटतात, म्हणून त्यांची जागा बदलली की अर्थ बदलतो: "Only he spoke to me" आणि "He spoke only to me" हे वेगळे आहेत. ज्यावर मर्यादा घालायची त्याच्या लगेच आधी तो शब्द ठेवा.
4. Too, very, enough. enough विशेषणानंतर येते ("good enough") पण नामाच्या आधी येते ("enough time"); too म्हणजे प्रमाणाबाहेर आणि त्यामागे नेहमी वाईट परिणाम असतो, म्हणून तो very चा पर्याय नाही.

सर्वात सामान्य चूक म्हणजे क्रियापद आणि त्याचे कर्म यांच्यामध्ये शब्द घालणे — "I like very much English", "He speaks well English". मराठी-हिंदीत वर्णन करणारा शब्द क्रियापदाच्या आधी येतो ("मला इंग्रजी खूप आवडते"), म्हणून ही सवय उतरते. इंग्रजी मात्र क्रियापद व कर्म यांच्यामध्ये काहीही येऊ देत नाही. ओळखण्याची युक्ती: क्रियापद शोधा, त्याचे कर्म शोधा, आणि ते एकमेकांना लागून आहेत ना ते पाहा; क्रियाविशेषण शेवटी जाते — "I like English very much", "He speaks English well".

वारंवारतादर्शक: मुख्य क्रियापदाआधी, "be" नंतर · क्रियापद व कर्म कधीही वेगळे करू नका → "I like English very much" · hard/hardly, late/lately, near/nearly यांचे अर्थ वेगळे · only ज्यावर मर्यादा त्याच्या लगेच आधी · enough विशेषणानंतर, नामाआधी

वाक्य सुधारा: "She speaks very fluently English in the office." → इथे "speaks" हे क्रियापद आणि "English" हे कर्म वेगळे झाले आहेत. क्रियाविशेषण कर्माच्या मागे न्या: "She speaks English very fluently in the office." पडताळणी: क्रियापद व कर्म एकत्र वाचा — "speaks English" — वाक्याचा गाभा भक्कम होतो; मग क्रियाविशेषण आणि शेवटी स्थळदर्शक भाग जोडा.