अटदर्शक वाक्ये (Conditionals)

इंग्रजीत अटदर्शक वाक्यांचे चार साचे आहेत आणि प्रत्येक साचा म्हणजे काळांची ठरलेली जोडी. आधी साचा ओळखा, मग दोन्ही भाग तक्त्याप्रमाणे भरा.

1. प्रकार ० — सार्वत्रिक सत्य. if + simple present, simple present: "If you heat ice, it melts."
2. प्रकार १ — प्रत्यक्ष शक्य असलेले भविष्य. if + simple present, will + V1: "If it rains, we will cancel the match."
3. प्रकार २ — वर्तमानातील अवास्तव कल्पना. if + simple past, would + V1: "If I were the collector, I would order an inquiry." इथे I व he यांसह प्रत्येक कर्त्यासाठी were वापरतात.
4. प्रकार ३ — भूतकाळातील अवास्तव, आता अशक्य. if + had + V3, would have + V3: "If he had studied, he would have passed."

रचनेकडे नीट पाहा: if वाले उपवाक्य परिणाम सांगणाऱ्या उपवाक्यापेक्षा नेहमी एक पाऊल मागच्या काळात असते. परीक्षेच्या ताणात हे एकच निरीक्षण संपूर्ण तक्ता पुन्हा उभा करते.

सर्वात सामान्य चूक म्हणजे if वाल्या उपवाक्यातच "will" घालणे — "If I will go to Pune, I will meet him". "जर मी पुण्याला जाईन तर" या रचनेत मराठी दोन्ही भागांत भविष्यकाळ वापरते, म्हणून ही चूक थेट उतरते. इंग्रजीत if, when, unless, until, as soon as यांच्या लगेच नंतर will, would किंवा shall कधीच येत नाही.

ओळखण्याची युक्ती: फक्त "if" नंतरचे शब्द वाचा. तिथे "will" आढळले तर त्याजागी simple present ठेवा, वाक्य दुरुस्त होते. तसेच unless मध्ये "नाही" हा अर्थ आधीच असल्याने "Unless you do not work hard" हे दुहेरी नकारार्थी ठरते.

प्रकार ०: if + वर्तमान, वर्तमान · प्रकार १: if + वर्तमान, will + V1 · प्रकार २: if + भूतकाळ (were), would + V1 · प्रकार ३: if + had + V3, would have + V3 · if, when, unless, until नंतर लगेच will/would कधीच नाही · unless मध्येच "जर नाही" हा अर्थ

रिकामी जागा भरा: "If it ____ tomorrow, the match will be cancelled." पर्याय: will rain / rains / rained / would rain. → rains. परिणाम सांगणाऱ्या भागात "will" आहे, म्हणून हा प्रकार १ आहे; आणि प्रकार १ मध्ये if वाल्या भागात simple present येतो. पडताळणी: "rains" वर्तमानकाळी दिसत असले तरी वाक्य भविष्याकडेच निर्देश करते — संपूर्ण वाक्याचा भविष्यकाळ दुसऱ्या भागातील "will" ने उचलला आहे, म्हणूनच तो if वाल्या भागात पुन्हा येता कामा नये.