प्रत्यक्ष व अप्रत्यक्ष कथन

प्रत्यक्ष कथनाचे अप्रत्यक्ष कथनात रूपांतर करताना नेमक्या चारच गोष्टी बदलतात: कथन करणारे क्रियापद, सर्वनामे, काळ, आणि काळ व स्थळ दर्शवणारे शब्द. याच क्रमाने काम करा.

1. विधानार्थी वाक्ये. said to चे told होते; that जोडा; काळ एक पाऊल मागे न्या (is → was, was → had been, will → would, can → could, may → might). सर्वनामांसाठी SON नियम: कथन करणाऱ्या क्रियापदाचा कर्ता प्रथमपुरुषी सर्वनाम ठरवतो, त्याचे कर्म द्वितीयपुरुषी सर्वनाम ठरवते, आणि तृतीयपुरुषी सर्वनाम बदलत नाही.
2. प्रश्नार्थी वाक्ये. कथन करणारे क्रियापद asked किंवा enquired होते; होय-नाही प्रश्नासाठी if किंवा whether जोडा; wh-प्रश्नात प्रश्नशब्द तसाच ठेवा. प्रश्नचिन्ह आणि क्रियापद-कर्त्याची उलटापालट दोन्ही नाहीशी होतात.
3. आज्ञा व विनंती. ordered, requested, advised, forbade + to + V1 वापरा: "He said to me, 'Shut the door'" → "He ordered me to shut the door."
4. उद्गारवाचक वाक्ये व इच्छा. "What a beautiful sight!" → "He exclaimed with joy that it was a very beautiful sight."

काळ व स्थळ दर्शवणारे शब्दही सोबत बदलतात: now → then, today → that day, tomorrow → the next day, yesterday → the previous day, here → there, this → that, ago → before.

एक कायमचा अपवाद आहे: सार्वत्रिक सत्य किंवा नित्याची वस्तुस्थिती मागे जात नाही — "The teacher said that the earth revolves round the sun."

सर्वात सामान्य चूक म्हणजे प्रश्नाची शब्दरचना तशीच ठेवणे — "He asked me where was I going." कथन झाल्यावर प्रश्न रचनेच्या दृष्टीने विधान बनतो, म्हणून कर्ता क्रियापदाच्या आधी येतो: "He asked me where I was going." ओळखण्याची युक्ती: फक्त कथन केलेला भाग वेगळा वाचा; तो अजूनही प्रश्नासारखा वाटत असेल तर तो चुकीचा आहे.

said to → told · that / if-whether / to + V1 जोडा · काळ एक पाऊल मागे (is → was, will → would, can → could) · सर्वनामे SON नियमाने · now → then, today → that day, here → there · कथन केलेल्या प्रश्नाची रचना विधानासारखी · सार्वत्रिक सत्य मागे जात नाही

अप्रत्यक्ष कथनात रूपांतर करा: He said to me, "Where are you going now?" → कथन करणारे क्रियापद "asked" होते; कर्म "me" शी जुळत असल्याने "you" चे "I" होते; "are going" मागे जाऊन "was going" होते; "now" चे "then" होते; आणि प्रश्नाला विधानाची रचना मिळते. उत्तर: "He asked me where I was going then." पडताळणी: प्रश्नचिन्ह उरलेले नाही, कर्ता "I" हा क्रियापद "was" च्या आधी आहे, आणि कथन केलेला भाग कोठेही प्रश्नासारखा वाटत नाही.