प्रश्नपुच्छ (Question Tags)

प्रश्नपुच्छ वाक्यातूनच तयार होते, तीन हालचालींत: वाक्यातील सहायक क्रियापद घ्या, त्याचा होकार-नकार उलटा करा, आणि त्यापुढे सर्वनाम कर्ता ठेवा.

1. होकारार्थी वाक्य → नकारार्थी पुच्छ, आणि उलटही. "She is coming, isn't she?" / "She isn't coming, is she?"
2. वाक्यात सहायक क्रियापद नसेल तर do / does / did वापरा. "He works hard, doesn't he?" "They came late, didn't they?"
3. आज्ञार्थी वाक्ये व "let us". आज्ञेला "will you", आमंत्रणाला "won't you", आणि "Let's go" ला "shall we" लागते.
4. छुपे नकार. never, hardly, scarcely, seldom, rarely, no, nothing, none, few, little हे शब्द वाक्य नकारार्थी करतात, म्हणून पुच्छ होकारार्थी होते: "He hardly speaks, does he?"

दोन विशेष रूपे पाठ करण्यासारखी आहेत: "I am right, aren't I?" आणि everyone/somebody/nobody यांच्यासाठी पुच्छातील सर्वनाम they असते: "Everyone has left, haven't they?"

सर्वात सामान्य चूक म्हणजे सर्व वाक्यांना एकच पुच्छ लावणे: "You are coming, isn't it?", "He works here, no?" मराठी वाक्याच्या शेवटी अपरिवर्तित "ना?" येते आणि हिंदीतही "ना?" येते, त्यामुळे एकच ठरलेले पुच्छ पुरेसे वाटते. इंग्रजी मात्र दर वेळी त्याच वाक्यातील सहायक क्रियापदावरून नवे पुच्छ बांधते.

ओळखण्याची युक्ती: तयार केलेले पुच्छ वेगळे वाचा. त्यातील क्रियापद मुख्य वाक्यातील क्रियापदाशी जुळले पाहिजे आणि त्याचा कर्ता सर्वनामच असला पाहिजे — यांपैकी एक जरी चुकले तरी पुच्छ चूक आहे.

पुच्छ = सहायक क्रियापद + उलटा होकार-नकार + सर्वनाम · सहायक नसेल तर do/does/did · hardly, never, seldom, no, nothing यांमुळे वाक्य नकारार्थी → पुच्छ होकारार्थी · Let us → shall we · आज्ञार्थी → will you · I am → aren't I · everyone/nobody → they

पुच्छ जोडा: "She hardly ever comes late, ____?" → "Hardly" मुळे वाक्य नकारार्थी होते, म्हणून पुच्छ होकारार्थी हवे; वाक्यात सहायक क्रियापद नाही आणि "comes" हे तृतीयपुरुषी एकवचनी वर्तमानकाळी रूप असल्याने पुच्छात "does" येते; कर्ता "she". उत्तर: "does she?" पडताळणी: पूर्ण वाक्यात दोन नकार येता कामा नयेत — "doesn't she" घेतले तर "hardly" आणि "not" असे दोन नकार होतील, जे एक जास्त आहे.