संख्या पद्धती

अंकगणित व बुद्धिमत्ता · अंकगणित · 3 min

संकल्पना: संख्या पद्धती — विचारले जाणारे चार प्रकार

एमपीएससी पूर्वपरीक्षेतील संख्या पद्धतीचे जवळपास प्रत्येक उदाहरण चारपैकी एका प्रकारात बसते.

  1. श्रेणीची बेरीज. १ + २ + … + न = न(न+१)/२. वर्गांची बेरीज: न(न+१)(२न+१)/६.
  2. विभाज्यता तपासणे. भागाकार न करता कसोटी वापरा: ३ व ९ → अंकांची बेरीज; ४ → शेवटचे दोन अंक; ८ → शेवटचे तीन; ११ → एक आड एक अंकांची बेरीज वजा करा.
  3. किती मिळवावे किंवा वजा करावे? भागाकार करून बाकी ब पाहा. वजा करायचे असल्यास ब वजा करा. मिळवायचे असल्यास भाजक − ब मिळवा.
  4. अ^न चा एकक स्थानचा अंक. घातांच्या एकक अंकांचे आवर्तन जास्तीत जास्त ४ पदांचे असते. न ला आवर्तनाच्या लांबीने भागा व बाकीचा वापर करा.

सर्वात सामान्य चूक तिसऱ्या प्रकारात होते — प्रश्न "किती मिळवावे" असे विचारतो आणि उमेदवार बाकीच लिहून टाकतो. भागाकाराआधी "मिळवावे" की "वजा करावे" हा शब्द अधोरेखित करा; या दोन उत्तरांची बेरीज नेहमी भाजकाएवढी येते.

बाकीची युक्ती: एखाद्या संख्येला द ने भागल्यास ब बाकी उरत असेल आणि फ हा द चा अवयव असेल, तर त्याच संख्येला फ ने भागल्यावरची बाकी ही ब ला फ ने भागल्यावर उरणारी बाकी असते.

सूत्र कार्ड

१+२+…+न = न(न+१)/२ · वजा = बाकी, मिळवा = भाजक − बाकी · एकक अंकाचे आवर्तन ≤ ४ पदांचे

सोडवलेले उदाहरण

५६७८ मधून कमीत कमी किती वजा केल्यास ती संख्या ७ ने पूर्ण भाग जाईल? → ७ × ८११ = ५६७७, म्हणून ५६७८ ला ७ ने भागल्यास बाकी १ उरते; १ वजा करा. पडताळणी: ५६७७ ÷ ७ = ८११ अचूक. प्रश्नात "मिळवावे" असते तर उत्तर ७ − १ = ६ आले असते, आणि १ + ६ = ७ हाच भाजक आहे.

घटक

अ‍ॅपमध्ये या घटकाचा सराव करा