लसावि व मसावि

मसावि म्हणजे दिलेल्या सर्व संख्यांना पूर्ण भाग जाणारी सर्वात मोठी संख्या. लसावि म्हणजे त्या सर्व संख्यांनी पूर्ण भाग जाणारी सर्वात लहान संख्या.

संपूर्ण विषय योग्य निवडीवर अवलंबून आहे, म्हणून खुणेचे शब्द लक्षात ठेवा:

• "पुन्हा एकत्र", "पुढच्या वेळी", "लहानात लहान संख्या" → लसावि (घंटा वाजणे, दिवे लुकलुकणे, धावपटू भेटणे).
• "मोठ्यात मोठे माप", "सर्वात मोठी फरशी", "जास्तीत जास्त समान गट" → मसावि.

गणित तीन नियमांवर चालते:

1. मसावि × लसावि = दोन संख्यांचा गुणाकार — एक संख्या माहीत असताना दुसरी काढण्याचा सर्वात जलद मार्ग.
2. लसावि(अ, ब) = अ × ब ÷ मसावि(अ, ब).
3. अ, ब, क ने भागल्यास तीच बाकी बा उरणारी लहानात लहान संख्या → लसावि(अ, ब, क) + बा.

सर्वात सामान्य चूक म्हणजे "पुन्हा एकत्र" प्रकाराचे उत्तर मसावि देणे. झटपट तपासणी: लसावि हा मोठ्या संख्येपेक्षा कधीच लहान नसतो आणि मसावि हा लहान संख्येपेक्षा कधीच मोठा नसतो. उत्तर हे तपासात बसत नसेल, तर निवड चुकली आहे.

मसावि × लसावि = अ × ब · लसावि = अ×ब/मसावि · तीच बाकी बा → लसावि + बा · "पुन्हा एकत्र" = लसावि, "मोठ्यात मोठे माप" = मसावि

तीन घंटा अनुक्रमे ९, १२ व १५ सेकंदांच्या अंतराने वाजतात. आत्ता एकत्र वाजल्या, तर पुन्हा केव्हा एकत्र वाजतील? → "पुन्हा एकत्र" म्हणजे लसावि. ९ = ३², १२ = २²×३, १५ = ३×५, म्हणून लसावि = २²×३²×५ = १८० सेकंद (३ मिनिटे). पडताळणी: १८० ÷ ९ = २०, १८० ÷ १२ = १५, १८० ÷ १५ = १२ — तिन्ही भागाकार पूर्ण, म्हणजे तिन्ही घंटा खरोखर १८० सेकंदाला वाजतात.